اقتصاد خلاق پلی به سوی توسعه پایدار

یادداشتی به قلم دکتر سورنا ستاری

مفهوم توسعه پایدار، سال هاست که مورد توجه بسیاری از کشورهای درحال توسعه قرار گرفته است. مفهومی که در پی افزایش سطح رفاه اقتصادی، اجتماعی افراد جامعه ایجاد شده است و در پی آن توجه به حفظ تعادل در منابع پیرامونی و نیز ایجاد شرایط مناسب برای زندگی نسل های آینده را سرلوحه کار خود قرار میدهد. به تعبیر دیگر مفهوم توسعه پایدار پیوندی میان مسائل محیطی، اجتماعی و اقتصادی بشر است.

تمامی کشورهای در حال توسعه، این مفهوم را به عنوان موتور محرکه ای برای پیشرفت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار داده اند و برای تحقق این امر حوزه فعالیت صنایع کشور در حوزه های مختلف را در راستای توسعه پایدار جهت دهی کرده و مورد توجه قرار داده اند.

شاخص هایی نظیر استفاده از منابع و صنایع پاک و تجدید پذیر، جهت گیری دانش بومی در سطح جامعه، رفع نیازهای ضروری مردم، بهبود کیفیت رشد اقتصادی و تجدید حیات آن، حفظ پایداری در جمعیت کشور و پیشگیری از مهاجرت به شهرهای پرجمعیت، از جمله اهدافی است که در توسعه پایدار مورد نظر می باشد.

توجه و التزام به صنایعی که سبب می شوند اهداف فوق برآورده شوند باید در اولویت برنامه های کلان جوامع در حال توسعه قرار گیرند. توسعه صنایع کشور با محوریت نوآوری امری است که در جریان تحول اقتصاد جامعه به سوی اقتصاد مبتنی بر فرهنگ و  خلاقیت، سبب بهبود کیفیت زندگی نسل حاضر و نیز نسل های آینده و رشد اقتصادی یک جامعه خواهد شد.

صنایع خلاق و نوآور به عنوان یکی از مولفه های اقتصاد دانش بنیان علاوه بر رشد و توسعه اقتصاد پایدار و ایجاد اشتغال، در سایر زمینه های توسعه پایدار نیز نقش قابل توجهی را ایفا می کند. در سراسر جهان به اهمیت این مطلب پی برده اند و سیاست های خود را در جهت رونق بخشیدن به این صنایع برنامه ریزی کرده اند.

طبق تعریف جهانی سازمان تجارت و توسعه ملل متحد، دسته های چهارگانه: میراث بشری ( صنایع دستی، گردشگری و...)، هنر و فرهنگ (عکاسی، مجسمه سازی و...)، رسانه های جمعی ( صنایع سمعی و بصری و رسانه های چاپی) و آفرینش های کارکردی نظیر طراحی و معماری؛ همه و همه می توانند با سایر صنایع و فناوری ها نیز در ارتباط باشند و از این رو نقش فزاینده ای در هم افزایی و رشد کسب و کارهای گوناگون ایجاد کنند.

بررسی رویکردهای توسعه پایدار در شکل گیری و رشد صنایع نوآور و خلاق نشان می دهد که علاوه بر رشد اقتصادی، تاثیر این بازار در بهبود مسائل اجتماعی و زیست محیطی و حل مسائل و مشکلات جامعه نیز قابل توجه می باشد.

کاهش فاصله طبقاتی به دلیل عدم نیاز این صنایع به سرمایه های بالا و راه اندازی کسب و کارهای کوچک، حفظ محیط زیست و صرفه جویی در استفاده از منابع، افزایش اشتغال و کارآفرینی میان جوانان و بهبود رضایت شغلی در میان مخاطبان این صنایع، افزایش عدالت اجتماعی، رشد ایده های پویا و بالنده، حفظ سرمایه ها و آیین های ملی، فرهنگ سازی و انسجام ملی و به طور کلی توسعه پایدار اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی از نتایج رشد و گسترش صنایع خلاق است.

در کشور عزیزمان ایران، با توجه به تمدن کهن و باسابقه و فرهنگ غنی و وجود بستری مناسب برای ورود به گرایش های مختلف در صنایع نوآور و خلاق، همچون صنایع دستی، گردشگری، معماری سنتی و ملی و سایر صنایع فرهنگی، برنامه ریزی و سیاست گذاری مناسب و منطقی می تواند اقتصاد خلاق را توسعه دهد و از دل این اقتصاد رویکردی جدید و پایدار در تحول اقتصادی کشور ایجاد کرد.

سورنا ستاری - معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری

خلاصه مطلب :
یادداشت دکتر ستاری

تاریخ درج مطلب : 28 مهر 1397

نوع محتوا: مقاله