انیمیشن و پویایی اقتصاد جهان

همه ما از کودکی با انیمیشنها و کارتونها مأنوس بوده ایم وتعدادی از آنها را همیشه به یاد داریم. انیمیشنها همواره برای ما خاطره انگیز بوده اند و حتی بر رفتار و افکار ما تأثیرگذار بوده اند. انیمیشن یکی از زیرمجموعه های صنایع خلاق است که طرفداران زیادی در سراسر دنیا دارد. امروزه بسیاری از کشورها بر روی پروژه های بزرگ انیمیشن سرمایه گذاری کرده و حتی برای ساخت بعضی از پروژه ها سالها زمان صرف میکنند. این صنعت هم به لحاظ سودآوری و هم از نظر پتانسیل هایی که در حوزه فرهنگ دارد، توانسته است جای خود را به خوبی در بین صنایع خلاق باز کند. از آنجایی که سرمایه گذاری در صنعت انیمیشن برخلاف بسیاری از صنایع دیگر نیاز به سرمایه گذاری هنگفت اولیه ندارد، یکی از بهترین فرصتهای سرمایه گذاری برای کشورهای جهان محسوب میشود. در این مقاله قصد داریم به جایگاه انیمیشن به عنوان یک صنعت خلاق در دنیا بپردازیم و از جنبه های گوناگون آن را بررسی کنیم.

دقیقاً مشــخص نیست که اولین بار انیمیشن توسط چه کسی اختراع شد، زیرا اولین پروژه های انیمیشن در چند مکان متفاوت و توسط اشخاص متفاوت به صورت همزمان ساخته شده اند. به طور واضح میتوان گفت که حیات تکنولوژی انیمیشن از دهه۱830آغاز شــد و رفته رفته در گذر زمان تکامل پیدا کرد. صنعت انیمیشن که در فارسی به آن پویانمایی هم گفته میشود، در گذشته بیشتر با روشهای سنتی مانند رتوسکوپی، استاپ موشن، انیمیشنهای عروسکی تولید میشد؛ اما امروزه با توسعه نرم افزارهای قدرتمند رایانه ای، معمولاً پروژه ها توسط رایانه طراحی و ساخته میشوند. در روش رایانه ای، دیگر از دردسرهای روشهای سنتی خبری نیست و همه چیز در کامپیوتر شروع و تمام میشود.

اگرچه انیمیشـنها غالبــاً به عنــوان نوعی ازآثار هنری شــناخته میشــوند که قابلیتهای تأثیرگذاری فرهنگی نیــز دارند، اما همه چیز به بعد فرهنگی آنها محدود نمیشــود؛ استفاده از کلمه «صنعت» در کنار کلمه «انیمیشن» نشان دهنده آن است که این رشته میتواند یکی از منابع مهم درآمدی برای کشورهای سازنده به حساب بیاید. در حال حاضر انیمیشــن در کشــورهای اروپایی و همچنین کشــورهای امریکای شمالی  رونق فراوانــی دارد و یکــی از مهمترین راههای افزایش درآمد این کشــورها محسوب میشود؛ به طوری که میتوان گفــت بیش از90درصد از ســرمایه گذاری صنعت انیمیشن جهان توسط این کشورها صورت میپذیرد. از چند دهه پیش کشــورهای غربی با هدف کاهش هزینه نیروی انسانی استودیوهای بزرگ انیمیشن سازی را در برخی کشورهای آسیایی مانند ژاپن، کره جنوبی، تایوان، چین، فیلیپین، مالزی، سنگاپور و هند راه اندازی کرده اند. کشــورهای اروپایی و آمریکا به دلیل کمتر بودن هزینه ساخت انیمیشن در آسیا، برنامه ریزی اولیه پروژه های خود را در شرکتهای غربی انجام داده و به اصطلاح مراحل پیش تولید را در آنجا اجرا میکنند. پس از آن این پروژه ها برای ساخت به استودیوهای آسیایی ارسال  میشوند تا در آنجا به هزینه کمتر به سرانجام برسند. 

انیمیشن و پویایی اقتصاد جهان
در حــال حاضر گردش ســرمایه مربوط به حوزه صنعت خلاق انیمیشــن حدود 250میلیارد دلار در جهان اســت که به فعالیتهای کشــورهای ژاپن، آمریــکا، کانادا چین، کره جنوبــی، هند و چند کشــور دیگر اختصاص دارد. کشــور ژاپن با داشــتن 50 درصد از حجم گردش ســرمایه در رتبه اول انیمیشن سازی دنیا قرار دارد و پــس از آن آمریکا با 40 درصد جایــگاه دوم را به خــود اختصاص داده اســت. انیمیشــنهای معروفی همانند مجموعه عصــر یخبندان، دانشــگاه هیولاها، ماداگاسکار، مجموعه شرک و شیرشاه از جملــه پرفروش ترین انیمیشــنهای جهان محسوب میشوند که توانســته اند فروشهای  میلیــاردی را به خود اختصــاص دهند. در بازه زمانی بین سالهای ۱990تا 20۱3پنجاه فیلم انیمیشن پر فروش تولید شــده که در مجموع رقمی بالغ بر30میلیارد دلار را به خود اختصاص داده انــد. در حال حاضر نیز عــلاوه بر برگزاری جشنواره های بین المللی اختصاصی انیمیشن، هر ساله چندین اثر انیمیشــن نیز در بین آثار برگزیده جشنواره های بزرگ سینمایی به چشم میخورند که بــه آثار منتخــب جوایز جهانی سینمایی تعلق میگیرد. در حال حاضــر کمپانیهای بزرگــی در حوزه ساخت انیمیشن در سطح دنیا فعالیت میکنند که از جمله موفقترین آنها میتوان به پیکسار، والت دیزنی پیکچرز، دریم ورکس، آی ال ام، وتا دیجیتال و سونی پیکچرز اشاره کرد. پیکسار به عنوان موفقترین کمپانی انیمیشنســازی در جهان در طول 20سال ســابقه خود حدود ۱0 میلیارد دلار از طریق ســاخت انیمیشن درآمد کسب کرده اســت که در مقایسه با سایر صنایع خلاق رقم قابل توجهی به شــمار میرود. والت دیزنی پیکچــرز نیز یکــی از زیرمجموعه های کمپانی والت دیزنی است که در حیطه ساخت انیمیشــن فعالیت میکند و ســالانه حدود 4 میلیارد دلار درآمد دارد.

صنعت انیمیشن را میتوان یکی از صنایع خلاقی دانست که به هیچ وجه اشباع نخواهد شد؛ زیرایک بعد این صنعت خلاق ماننــد تمام صنایع خلاق دیگر، فرهنگ است و فرهنگ، موضوعی نیســت که بتوان آن را به زمان یا مکانی خاص  محدود کرد. تنوع فرهنگها در ســطح جهان مقدمه ای برای تنوع ایده ها بوده که این مسئله خود بر رونق انیمیشن تأثیر زیادی گذاشته است. خاصیت زایایی فرهنگ به نوعی سبب تنوع در ساخت انیمیشــن نیز گردیده و آن را تبدیل به یکی از جذابیتهــای زندگی انســان امروزی کرده است. توســعه صنعت انیمیشــن و تولد نســلهای جدیدتر، انیمیشــن ســه بعدی و چهار بعدی، نشان از استقبال گســترده عموم مردم جهان دارد. اگر تا دیروز عمــده مخاطبان کارتونها و پویانماییها رده های سنی کودکان و نوجوانان بودند، امروزه بزرگسالان نیز در ردیف مخاطبان اصلی این محصولات قرار دارند و گزاف نیســت اگر بگوییم که بخش زیادی از انیمیشــنهای تولیدی اصولاً برای مخاطب بزرگسال ساخته میشوند. مجموعه این عوامل دست به دست هم داده تا صنعت انیمیشن با صنعت فیلمسازی به صورت پایاپای رقابت کرده و جایگاه مهمی را در صنعت هنر از آنِ خود کند. با توجه به مســائلی که در بالا توضیح داده شد، میتوان دریافت که صنعت خلاق انیمیشن از ظرفیت بسیار خوبی برای درآمدزایی برخوردار اســت. این مسئله به ویژه با درنظر گرفتن رشد تک بعدی این صنعت در تعــداد اندکی از کشــورهای جهان اهمیت ویژه مییابد؛ البته وجود غولهای انیمیشــن ســازی در دنیا رقابت را کمی ســخت کرده است، اما بالا بودن آمار تقاضا و تنوع ایده های قابل پردازش، از عواملی هســتند که میتوانند ورود سایر کشورها را به این حوزه تسهیل کنند. 



خلاصه مطلب :
انیمیشنها همواره برای ما خاطره انگیز بوده اند و حتی بر رفتار و افکار ما تأثیرگذار بوده اند. انیمیشن یکی از زیرمجموعه های صنایع خلاق است که طرفداران زیادی در سراسردنیا دارد

نوع محتوا: مقاله/کتاب