اهمیت توسعه خلاقیت و شاخص های نوآوری مرتبط با آن

اهمیت توسعه خلاقیت و شاخص های نوآوری مرتبط با آن

امروزه نوآوری و خلاقیت نقش بزرگ و بی مانندی در فضاهای کسب و کار، مالی، فرهنگی و اجتماعی جهانی ایفا می­کند. بخش بزرگی از گردش مالی جهانی و قابلیت رقابت پذیری شرکت ها و برندهای جهانی از نوآوری و خلاقیت ناشی می گردد. کشورها نیز برای افزایش تولید ناخالص ملی، نفوذ اقتصادی و فرهنگی خود روز به روز برنامه ها و طرح هایی برای توسعه نوآوری و خلاقیت در کشور برنامه ریزی و اجرا می نمایند.

با توجه به بالا بودن هزینه های تحقیق توسعه در محصولات و خدمات دانش و فناوری محور و همچنین مدت زمان بالای فرآیندهای تحقیق، توسعه، تائید و معرفی به بازار این محصولات، و از طرف دیگر رقابت بسیار بالا در بازار تجاری برای حفظ و توسعه مشتریان، نقش نوآوری و خلاقیت به عنوان پلی بین دو نسل فناوری یا ایجاد کننده وجه تمایز با محصولات و خدمات رقبا، بسیار با اهمیت و مهم جلوه می کند. در بخش بزرگی از موارد؛ ایجاد، توسعه یا ارتقاء یک محصول جدید بر پایه فناوری موجود و با بهره گیری از نوآوری و خلاقیت نه تنها در زمان بسیار کوتاهی امکان پذیر است بلکه با هزینه و حجم سرمایه گذاری کمتری قابل دسترس بوده، (مانند شرکت های استارت آپی که بر پایه فناوری اطلاعات و ارتباطات توسعه می یابند) توانایی جذب مشتریان و سودآوری بزرگتری در زمان کوتاه را دارا می باشند.

با توجه به موارد بیان شده، بهره گیری از خلاقیت و نوآوری با شیوه ها و تکنیک های مختلف (مانند برگزاری رویدادها، نوآوری اجتماعی، مسابقات ایده پردازی و...) در صنایع و کسب و کارها امروزه علاوه بر افزایش قدرت رقابت پذیری و کاهش هزینه های توسعه محصول، بهره وری و سرعت توسعه و رشد را افزایش داده اند.

در بعد فرهنگی و اجتماعی، نوآوری و خلاقیت در بهره برداری از شاخص های فرهنگی و هنری هر کشور، نقش به سزایی در انتقال یا تحکیم مفاهیم، اصول و مزایای فرهنگی یک کشور به نسل جدید یا سایر ملل ایفا می نماید. باید به این نکته نیز توجه نمود که بخش عمده ای از محصولات فرهنگی و سرگرمی در دنیای امروز از ابزارهای نوآوری و خلاقیت برای توسعه بازار خود بهره می گیرند و عنصر اصلی اینگونه محصولات خلاقیت و نوآوری در ایجاد و یا بهره گیری از فناوری های موجود است. این محصولات مانند: بازی های رایانه­ای، انیمیشن و رسانه های اجتماعی، علاوه بر ایفای نقش با اهمیت و تاثیرگذاری که در زمینه فرهنگی دارند، روز به روز بر حجم بازار مالی و مشتریان آنها افزوده می شود.

بهره گیری از خلاقیت و نوآوری مرتبط با ریشه های فرهنگی در سه جنبه اصلی دارای اهمیت است:

1) ایجاد تنوع محصول برای افزایش رقابت پذیری با سایر محصولات موجود در بازار

2) بهره گیری از المان های فرهنگی جای گرفته در ذهن مشتریان داخلی جهت تاثیر بر مشتریان و افزایش توان جذب بازار مشتریان

3) حفظ، انتقال و توسعه المان ها و شاخص های فرهنگی با توسعه بازار مبتنی بر محصولات مرتبط

آیا می دانیم خلاقیت و نوآوری چه شاخص ها و تاثیراتی در ایجاد یک محصول جدید یا توسعه آن می تواند داشته باشد؟

در فرآیند نوآوری و خلاقیت یک یا چند شاخص بیان شده در لیست زیر می توانند تاثیر گذار باشند. اما یکی از مهم ترین شاخص هایی که باید بطور عمده در تمامی طرح ها و ایده ها در نظر گرفته شود، شاخص هزینه و کاهش هزینه ها با حفظ کمیت و کیفیت بر پایه نوآوری و خلاقیت است. شاخص های زیر عمدتا توسط مراجع بین المللی به عنوان شاخص های اصلی نوآوری و خلاقیت در یک محصول یا خدمت معرفی شده اند:

  • کاهش فشارهای مالی با نوآوری در کاهش هزینه، افزایش کارایی و انجام کار یا مصرف منابع و انرژی کمتر
  • ایجاد رقابت پذیری کمتر
  • کاهش ریسک و مسئله چرخه عمر کوتاه تر محصولات
  • کاهش ریسک و انطباق پذیری در مقابل مهاجرت ارزش های اصلی محصول (تغییر فناوری)
  • کاهش ریسک و انطباق پذیری بالاتر در مقابل سخت گیرانه تر شدن قوانین و مقررات (مانند قوانین محیط زیست)
  • تامین نیازهای صنعت و اجتماع به توسعه پایدار
  • تامین ظرفیت های لازم برای پاسخگویی به افزایش تقاضا
  • پاسخگویی به انتظارات و نیازهای روز جامعه
  • افزایش توان پاسخگویی و انعطاف پذیری در مقابل تغییرات اجتماعی، جمعیت و بازار
  • افزایش کیفیت یا ایمنی محصولات و خدمات
  • ایجاد یا افزایش قابلیت دسترسی به فناوری های جدیدی که بطور بالقوه تداوم دسترسی یا افزایش دسترسی به آنها مورد درخواست است یا در استفاده از آن ها رقابت بسیار بالاست.
  • کاهش ریسک و انطباق پذیری در مقابل تغییرات اقتصادی

در پایان باید به این نکته توجه نمود که هدف این گفتار ادعای  عدم وجود نوآوری و خلاقیت در تحقیق و توسعه یک محصول بر پایه فناوری یا ایجاد یک اثر هنری یا حتی ایجاد یک کسب و کار عمومی، نیست. زیرا برای انجام هر کار به میزان هر چند اندک خلاقیت نیاز است و بدون شک می توان گفت، هیچ کالا، خدمت یا اثر هنری بدون خلاقیت ایجاد نخواهد شد، حتی در فرآیندهای الگوبرداری از سایر محصولات و خدمات موجود؛ بلکه می خواهم بگویم که موتور توسعه و رقابت پذیری و افزایش بهره وری در هر محصول یا خدمات و کسب و کاری، تداوم روند نوآوری و خلاقیت در آن است.

نگارنده: پیام آزادی (کارشناس صنایع فرهنگی و خلاقیت)

خلاصه مطلب :
نقش نوآوری و خلاقیت به عنوان پلی بین دو نسل فناوری یا ایجاد کننده وجه تمایز با محصولات و خدمات رقبا، بسیار با اهمیت و مهم جلوه می کند

تاریخ درج مطلب : 21 آذر 1397

نوع محتوا: مقاله/کتاب